Category Archives: Uncategorized

Vrouwenlogica III: Boerkini’s, bikini’s en soefi’s – over vrijheid in religie

Kunnen vrijheid en geloof wel samengaan? Op zondag 2 oktober organiseren SWIP-NL, De Nieuwe Liefde en de Vrije Gemeente ‘Vrouwenlogica III’ over vrouwelijke denkers in de islam. Deze dag vindt plaats in debatcentrum De Nieuwe Liefde in Amsterdam.

Word je vrij als je je ergens los van maakt, of juist als je je ergens aan bindt? Al eeuwen buigen filosofes zich over deze vrijheidsvraag. In relatie tot religie wordt het belang van dit dilemma extra duidelijk. Is het ideaal van complete zelfbeschikking de beste weg naar vrijheid? Of ligt er ook – of juist – bevrijding in het volgen van vaste leefregels? Vandaag gaan we in gesprek met en over vrouwelijke denkers binnen de islam.

Feministen denken vaak in de tegenstelling van emancipatie versus onderdrukking. Filosoof Saba Mahmood, gespecialiseerd in islamitische culturen, bevraagt deze scherpe tweedeling. Vrij handelen bestaat ‘niet alleen in daden van verzet tegen de norm, maar juist ook in manieren waarop de normen beleefd worden,’ stelt Mahmood. Sommige islamcritici, en ook vele ‘witte feministen’, hebben volgens haar niet voldoende oog voor de vrije keuzes van vrouwen binnen een religieuze context. Zo kiezen vrouwen in verschillende islamitische bewegingen bewust voor strenge onderwerping aan een hogere autoriteit.

Wat zeggen islamitische vrouwelijke denkers hierover? Kunnen religieuze leefregels bevrijdend zijn, en is het onfeministisch als ze dat niet zijn? In deel drie van Vrouwenlogica onderzoeken we de betekenis van zelfbeschikking en grenzen. In gesprek met moslima’s en voormalig moslima’s, onderzoekers van islamitische culturen in Nederland en historici van vrouwelijke islamitische denkers vragen we ons af: wat wil vrijheid van ons?

Programma
11:00-12:00 uur ochtendlezing  over de levensbeschouwing van vrouwelijke soefi’s door islamoloog Anne Dijk.

14:00-16:30 uur college, interview & panelgesprek met filosofen Heidi Dorudi, Khadija al-Mourabit; Mariam El-Maslouhi, Sakina Loukili en Kamel Essabane.

De presentatie en interviews van het middagprogramma worden verzorgd door hoogleraar wijsbegeerte Désirée Verweij.

Aanmelden via de website van De Nieuwe Liefde.
Een kaartje voor Vrouwenlogica geeft toegang tot zowel de ochtendlezing om 11 uur als het middagprogramma vanaf 14 uur. Het is ook mogelijk om alleen de ochtendlezing bij te wonen. Het adres van De Nieuwe Liefde is Da Costakade 102 in Amsterdam.

Rebellious Muse – Feminist Art Fest 16-18 september

SWIP-NL sponsort het Feminist Art Fest in Amsterdam. Dit lange weekend wordt mede georganiseerd door één van onze leden en ten minste twee van onze leden zullen er spreken.

De zaterdag staat in het teken van de filosofie en het programma is nog in wording.

Aanmeldingen voor een panel in het kader van de rol en achterstelling van vrouwen in filosofie en kunst zijn welkom tot vrijdag 3 september. Schrijf graag een kort statement over je interesse, achtergrond en reden om mee te willen praten naar Jolien Spigt: feministartfest@gmail.com met in de cc Joyce Pijnenburg: penningmeester@swip-filosofie.nl.

 

Vrouwenlogica II: Zien en gezien worden – 22 juni 2016

Avondprogramma voor algemeen publiek in de reeks “Vrouwenlogica: denken in context”
Over de objectificatie van het vrouwelijke lichaam – en of, en hoe, het anders kan.
Amedeo.Modigliani.000
Deze avond wordt georganiseerd in samenwerking met The Feminist Club Amsterdam, De Nieuwe Liefde en de Vrije Gemeente. Kaarten zijn online verkrijgbaar via De Nieuwe Liefde.
22 juni, 20u-22.30u
da costakade 103, Amsterdam
Programmatekst:
‘Een vrouw leeft haar lichaam als gezien door een ander’, zegt filosoof Sandra Bartky. Collega Simone de Beauvoir stelde halverwege vorige eeuw al de diagnose: in de westerse cultuur is de vrouw de tweede sekse en wordt haar lijf als object benaderd. De honderden mediabeelden die we dagelijks verwerken, waarvan de meerderheid gefotoshopt, versterken dit. Het onrealistische beeld van vrouwelijkheid wordt bepaald door de male gaze: de ingebeelde blik van heteromannen. Deze in de beeldcultuur dominante kijk is echter ook door vrouwen zelf overgenomen en geïnternaliseerd. Wat doen die blik en dat ideaalbeeld met de relatie tot ons lichaam? Spelen ze mee, als vrouwen zich in de lente massaal afvragen of hun lijf wel zomerklaar is?
De beelddruk en de man-vrouw polarisatie is niet altijd en overal zo sterk geweest. In het communistische Cuba, waar veel minder reclame is, spiegelen vrouwen zich niet aan het perfecte lijf – en maken zij ook de mannen openlijk tot object van verlangen. In de Oyo-Yoruba-cultuur van West-Nigeria blijkt het uiterlijke verschil tussen man en vrouw nauwelijks een rol te spelen in taal en maatschappelijke relaties. Aan de verdeling van de seksen in mannen die kijken en vrouwen die bekeken worden, ligt dus een westers cultureel mechanisme ten grondslag. Waardoor is dit ontstaan en hoe heeft het zich ontwikkeld? En hoe gaan we ermee om? Kan het ook anders?
Met voorbeelden uit film en reclame, het werk van onder meer Luce Irigaray en filosofen op het podium zoeken we naar een nieuwe kijk.

Vrouwenlogica – over vrouwen in de filosofie

Vrouwenlogica – over vrouwen in de filosofie,  zo 6 maart 2016
Deze dag is een samenwerking tussen De Nieuwe Liefde, de  Society for Women in Philosophy (SWIP-NL) en de Vrije Gemeente (VG). Kaarten zijn te koop aan de deur van De Nieuwe Liefde, of online via De Nieuwe Liefde
Locatie
De Nieuwe Liefde
Da Costakade 102
1053 WP Amsterdam
Programma
11:00-12:00 uur ochtendlezing
14:00-16:30 uur colleges & panelgesprek
Kun jij een vrouwelijke filosoof noemen? Simone de Beauvoir, Hannah Arendt, daarna wordt het vaak moeilijker. Logisch, want vrouwelijke denkers zijn zwaar ondervertegenwoordigd in de geschiedschrijving van de filosofie. En ook vandaag nog: in Nederland bijvoorbeeld is slechts 16% van de academische filosofen vrouw. Filosofie was en is een dude dominated discipline. Daarom in het kader van Wereldvrouwendag: de vrouw in de filosofie. Wie zijn die onzichtbare vrouwelijke denkers? Waar dachten zij over na? Verschilt dat van hun mannelijke collega’s? Welke inzichten biedt de filosofie door vrouwen voor ons dagelijks leven?
Joke Hermsen onderzoekt in de ochtendlezing de vraag of er zoiets als ‘vrouwelijke filosofie’ bestaat. Na de lunch geven Joyce Pijnenburg en Daan Roovers korte colleges over vrouwelijke denkers van de Oudheid tot nu, die de wijsbegeerte veelal ongemerkt maar sterk hebben gevormd. Vervolgens praten we met publieksfilosoof Simone van Saarloos, filosofisch consulente Marleen Moors en academisch filosoof Sanne van der Hout. Hoe kijken zij naar hun grotendeels mannelijk vakgebied? Welke rol speelt hun vrouw-zijn in hun eigen denken? Met elkaar en het publiek gaan zij in gesprek onder leiding van Désirée Verweij.
Gasten
Joke Hermsen is romanschrijver en filosoof, bekend om haar bezinning op het thema van de tijd. In 2011 verscheen haar essaybundel Stil de tijd en in 2014 Kairos – Een nieuwe bevlogenheid, over het verschil tussen kloktijd en innerlijke tijd. Naast het schrijven geeft ze lezingen en workshops over filosofische en maatschappelijke kwesties en literatuur en is ze bestuurslid van de Internationale Vereniging van Vrouwelijke Filosofen (IAPH).
Simone van Saarloos is publieksfilosoof en schrijver. In haar columns, essays en fictie spelen thema’s als feminisme, seksisme en de verhoudingen tussen man/vrouw.  In Weijers & Van Saarloos, de seksistische talkshow die zij met Niña Weijers presenteerde, kwamen uitsluitend vrouwelijke gasten praten over literatuur, kunst, wetenschap en politieke vraagstukken.
Marleen Moors is filosofisch consulent: in haar eigen praktijk kunnen mensen met hun levensvragen terecht. Ze geeft cursussen, lezingen en advies en publiceert op het gebied van gezondheid, existentialisme en persoonlijke groei. In 2015 verscheen haar essay Sexism and gender issues in academic philosophy in de bundel Women in Philosophical Counselling.
Sanne van der Hout is academisch filosoof en ethicus. Ze studeerde in Leiden en Leuven, haalde een tweede master in toegepaste ethiek in Utrecht en promoveerde in 2014 op de rol van de levenswetenschappen bij het tot stand brengen van een duurzamere relatie tussen mensen, technologie, en natuur. Ze is postdoctoraal onderzoeker biomedische ethiek aan de Universiteit van Maastricht.
Joyce Pijnenburg haalde haar master in de geschiedenis van de hermetische filosofie aan de UvA. Ze is filosofisch consulent, onderzoeker en docent mystieke filosofie en cultuurgeschiedenis aan onder andere de Internationale School voor Wijsbegeerte en de Vrije Academie. Ook is ze penningmeester van SWIP-NL en voorzitter van de Vrije Gemeente.
Daan Roovers is voormalig hoofdredacteur van Filosofie Magazine. Ze schrijft en spreekt onder andere over onderwijs, opvoeding en feminisme en doceert aan de Internationale School voor Wijsbegeerte, de School of Life en de UvA. Ook is ze initiatiefnemer van de G8 van de Filosofie. Ze studeerde geneeskunde en filosofie in Nijmegen.
Désirée Verweij (moderator) is hoogleraar Militaire Ethiek. Haar onderzoek richt zich op ethiek in de militaire praktijk, waar morele dilemma’s zich vaak op het snijvlak van drie niveaus bevinden: het individu, de organisatie en de nationale politiek. Dat betekent ingewikkelde en vaak problematische vragen, waarbij humaniteit en professionaliteit in de praktijk gewaarborgd moeten blijven. Daarnaast is ze voorzitter van SWIP-NL.

SWIP panels op OZSW conferentie

SWIP steunt de OZSW conferentie en organiseert er één of meerdere panels. Geïnteresseerde leden kunnen een abstract indienen over thema’s gerelateerd aan gender en filosofie. Indienen kan via de officiële OZSW weg met speciale vermelding ‚SWIP-panel’. Meer info vind je hier.

Over SWIP

Naar aanleiding van het verschijnen van de bundel ‘Vrouwelijke filosofen: een historisch overzicht’ (Uitgeverij Atlas), is een initiatief ontstaan om de positie van vrouwen in de academische filosofie te versterken.
Waarom zijn er zo weinig vrouwelijke hoogleraren in de filosofie? Waarom zijn vrouwelijke filosofen nog nauwelijks doorgedrongen tot de filosofische canon?
Waarom zijn er nog steeds filosofische conferenties zonder lezingen door vrouwen?

SWIP.NL is een vereniging gericht op de belangen van vrouwen in de filosofie. De organisatie is gemodelleerd naar de Engelstalige SWIP en richt zich op het Nederlandstalige gebied.

Doelstellingen

SWIP.NL streeft ernaar de belangen van vrouwen in de filosofie te vertegenwoordigen en de positie van vrouwen in de filosofie te verbeteren in de breedste zin van het woord, door:

  • de samenwerkingsmogelijkheden tussen vrouwen in de filosofie te vergroten;
  • de zichtbaarheid van vrouwen in de filosofie te verhogen;
  • filosofie door vrouwen in verleden, heden en toekomst te promoten;
  • filosofen over vrouwen en gender studies promoten
  • te protesteren tegen discriminatie van vrouwen in de filosofie.

Lancering

Op 10 april 2013 is er een bijeenkomst gehouden in de universiteitsbibliotheek van de UvA in Amsterdam om SWIP.NL te lanceren. De initiatiefnemers van dit evenement waren E. Brouwer, C. Dutilh Novaes, A. Halsema, M. Prange en K. Vintges. Naar aanleiding van die goedbezochte bijeenkomst is een klein committee van belangstellenden bij elkaar gekomen, die hebben gezorgd voor de formele oprichting van de vereniging Society for Women in Philosophy – Nederland en Vlaanderen, kortweg SWIP.NL, op 2 oktober 2013.

De afweging om te kiezen voor een vereniging in plaats van een stichting heeft deels te maken met de democratische aard van een vereniging, waar de leden het, in tegenstelling tot een stichting (die geen leden kent), voor het zeggen hebben.

 

De GVFDb

De Grote Vrouwelijke Filosofen Database (GVFDb)

Een van de middelen om onze doelstellingen te bereiken, is het opstellen van een database met vrouwelijke filosofen in Nederland en Vlaanderen. Een veelgehoord argument voor ondervertegenwoordiging van vrouwen bij conferenties en in anthologieen is dat de samenstellers geen vrouwelijke filosofen wisten in dat vakgebied. Daar kunnen wij verandering in brengen.

Je kan de GVFDb hier consulteren.

NB, natuurlijk hebben we contactgegevens van de vermelde filosofen, maar die staan niet op de website: deze zijn op te vragen.

Vind je dat je in de GVFDb opgenomen zou moeten worden? Vul dan dit formulier in.

 

 

Artikel over ‘Gender en filosofie’ in Trouw

Trouw artikel gender filosofie blz 1

Trouw artikel gender filosofie blz 2

Recent Entries »